Başkanlığını A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden Doç. Dr. Mustafa Aydın’ın yaptığı toplantıda; Türkiye’nin Avrasya Politikaları, Avrasya’da Rusya –Türkiye İlişkileri, Kuzey Kafkasya Halkları ve Türkiye, Avrasya Enerji Kaynakları ve Türkiye başlıkları altında Avrasya’da Türkiye konusu değerlendirildi.

Avrasya'da Rusya -Türkiye ilişkileri başlığı altında konuşan Yrd. Doç. Dr. Erel Tellal, Türkiye’nin Avrasya politikasında başarısızlık gördüğünü belirterek, "Nasıl başarısızlık?. Model olarak başarısızlık. Laiklik Türkiye’de sorgulanıyor, model olamadı. Demokrasi tartışılıyor, model olamadı. Ekonomi son 10 yıldan bahsediyorum ekonomi bunalımda model olamadı." dedi.

Tellal, başarısızlığın nedenleri ise şöyle açıkladı: “Bölgeden kaynaklanan nedenler var. Bir kere tek adam yönetimi var bölgede. Yani komünist parti önderleri halen iktidardalar. Otoriter yönetimler var devlet geleneği yok. Yani Türkiye ile ancak devlet başkanından devlet başkanına ilişkiler kurulabiliyordu. Ekonomik sorunlarını aşabilmiş değiller. Toplumsal sorunları var. Ve bunlar körükleniyor. Türkiye’den kaynaklanan nedenler var, Türkiye’nin ekonomik ve finansal gücü yoktu. Türkiye söz verdi yerine getiremedi, imzalanan anlaşmalar uygulanamadı. Bölgeye Birleşik devletler eliyle Birleşik devletlerin isteği üzerine gitti. Ve giderken de yanlış başladı.”

Uluslararası ortamdan kaynaklanan nedenler de olduğunu belirten Tellal, çözüm olarak ise Rusya Federasyonu ile işbirliğini önerdi.

Avrasya Enerji kaynakları ve Türkiye konusunda konuşan TPAO Genel Müdür Danışmanı Necdet Pamir ise "Türkiye çok uzun yılardır sadece Avrasya coğrafyasına yönelik olarak değil genel de çok yanlış tanımlayabileceğimiz bir enerji politikası uyguluyor. Çok sık değişiyor ama en önemli yanlışlardan bir tanesi kendi ülke kaynaklarını tamamen yadsıyan, çok büyük oranda bağımlı bir politika izliyor. Bu nedenlede doğalgazın sadece bu kadar pahalı olması yanlış değil aynı zamanda tek bir ülkeye tek bir kaynağa Rusya Federasyonu'na bağımlı olmasıda yanlış” diye konuştu. Pamir “ Türkiye’nin tepeden tırnağa enerji politikasını gözden geçirmesi lazım, burada sadece enerji bakanlığına bırakılmadan, mutlaka başta Dışişleri Bakanlığı, Genelkurmay’ın devletin bu konuda bilgi üretebilecek tüm kurumlarının devrede olması lazım. Maalesef böyle olmuyor tek bir kaynaktan çıkan bilgiler tüm kurumlara gidiyor. Mümkün olduğu kadar Türkiye’de düşünce kuruluşlarının çoğalması lazım." önerisinde bulundu.

Türkiye'nin Orta Asya politikaları konusunda açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Meryem Kırımlı ise, Türkiye’nin orta Asya ile ticaretinin az olduğunu söyledi. Kırımlı, “Orta Asya’da ticaret yapanlar sadece Türk firmaları değil, dünyanın başka ülkeleri de ticaret yapıyor, eğer bu ticaret hacmi Türkiye’ye göre çok çok fazla ise burada Türkiye’nin payına düşen eksikliklerde söz konusudur.” dedi.

Kuzey Kafkasya Halkları ve Türkiye başlığı altında değerlendirmelerde bulunan Dr. Mitat Çelikpala da, 1864 büyük göç sürgün yaşandığında Türkiye’ye gelen Kuzey Kafyasyalıların zaman içinde Anadolu topraklarına yerleştiğini ve bugün bu grupların Türkiye’de dernekler kurarak kültürel dayanışma sergilediğini belirtti. Çelikpala, 1990 sonrasında bu derneklerin Türkiye’nin dış politikasını etkilemeye çalıştığını da kaydetti.

Türkiye’nin bölgeye yönelik dış politikasının şimdiye kadar ya olmadığı ya da pasif olduğu yönündeki eleştirilere katılmadığını ifade eden Çelikpala, “Türk dış politikası hem siyasetçiler hem de bölge halkları tarafından abartılıyor. Yani Türkiye’nin ne yapabileceği tartışılmadan değerlendirilmeden Türkiye’den beklentiler ortaya konuyor. Aslında Türkiye çok da negatif olmayan pozitif anlamda denge rolü güdüyor.” dedi. Çelikpala, Türkiye’nin bölgede yapması gerekenin devletlere arkasını dönmeden, mümkün olduğu kadar dernekleri ve temsilcilerini katmaya çalışaraktan dış politika oluşturmak olduğunu söyledi.

Tarih : 7 Nisan 2004
Yer : Ankara Üniversitesi Aziz Köklü Salonu